السيد الطباطبائي

63

شيعه در اسلام ( طبع جديد ) ( فارسى )

رئيس يكى از چهار مذهب اهل سنت را دارند . اختلافات مختصرى نيز در پاره‌اى از مسائل در ميانشان هست . « 1 » 3 . شيعه اسماعيليه و انشعاباتشان باطنيه : امام ششم شيعه فرزند پسرى داشت به نام اسماعيل « 2 » كه بزرگ‌ترين فرزندانش بود و در زمان حيات پدر وفات نمود و آن حضرت به مرگ اسماعيل استشهاد كرد ، حتى حاكم مدينه را نيز شاهد گرفت . در اين باره جمعى معتقد بودند كه اسماعيل نمرده بلكه غيبت اختيار كرده است و دوباره ظهور مىكند و همان مهدى موعود است و استشهاد امام ششم به مرگ او يك نوع تعمد بوده كه از ترس منصور خليفه عباسى به عمل آورده است . و جمعى معتقد شدندكه امامت حق ، اسماعيل بود و با مرگ او به پسرش محمد منتقل شد و جمعى معتقد شدند اسماعيل با اين‌كه در حال حيات پدر درگذشته امام مىباشد و امامت پس از اسماعيل در محمدبن اسماعيل و اعقاب اوست . دو فرقه اولى پس از اندك زمانى منقرض شدند ولى فرقه سوم تاكنون باقى هستند و انشعاباتى نيز پيدا كرده‌اند . اسماعيليه به طور كلى فلسفه‌اى دارند شبيه به فلسفه ستاره پرستان كه با عرفان هندى آميخته مىباشد و در معارف و احكام اسلام براى هر ظاهرى باطنى و براى هر تنزيلى تأويلى قائلند . اسماعيليه معتقدند كه زمين هرگز خالى از حجت نمىشود و حجت خدا بر دو گونه است : ناطق و صامت ، ناطق پيغمبر و صامت ولىّ و امام است كه وصىِّ پيغمبر مىباشد و در هر حال حجت مظهر تام ربوبيت است .

--> ( 1 ) . مطالب فصل از ملل و نحل شهرستانى و كامل ابن‌اثير مأخوذ است ( 2 ) . مطالب فصل از كامل ابن‌اثير و روضة الصفا و حبيب السر و ابىالفداء و ملل و نحل شهرستانى و بعضى جزئيات‌آن از تاريخ آقاخانيه مأخوذ است